تأكيد مفتوح مىگردد . و في هذا شذوذان : ولى در اين كلام نحويين در رد لحيانى دو خلاف قاعده است : 1 - تأكيد فعل به واسطهء « لم » زيرا « لم » فعل مضارع را تبديل به ماضى مىكند و مىدانيم كه هرگز نون تأكيد به فعل ماضى ملحق نمىشود . 2 - حذف نون تأكيد بدون هيچگونه دليلى مانند وقف و يا التقاى ساكنين . و قد تفصل من مجزومها : گاهى بين « لم » و مجزومش در ضرورت شعرى ، به واسطهء ظرف فاصله مىشود ، مانند قول شاعر : « فذاك و لم ، إذا نحن امترينا * تكن في الناس يدركك المراء » « 1 » شاهد : در فاصله شدن ظرف « إذا نحن امترينا » بين « لم » و مجزوم آن « تكن » مىباشد . تركيب شعر : « ذاك » مبتدا و خبر آن « حاصل » محذوف است و « إذا » متعلق به « يدرك » و نحن فاعل فعل محذوفى كه « امترينا » آن را تفسير مىكند و « يدركك » خبر « تكن » و « المراء » فاعل « يدركك » است و اسم « تكن » ضمير مخاطب مفرد مذكر مستتر است . معناى شعر : « پس اين گونه است ، و نبوده باش تو در ميان مردم به طورى كه برخورد كند ترا جدال زمانى كه ما شك كرديم » . و قد يليها الاسم : گاهى بعد از « لم » اسم واقع مىشود كه آن اسم معمول فعل محذوفى است كه فعل مذكور بعد از آن اسم ، آن را تفسير مىكند و آن فعل محذوف بين « لم » و آن اسم مقدر است بنابراين باز « لم » بر فعل واقع شده است ، مانند قول شاعر : « ظننت فقيرا ذا غنى ثم نلته * فلم ذا رجاء ألقه غير واهب » « 2 » شاهد : در وقوع اسمى است كه معمول فعل مقدرى بعد از « لم » مىباشد ، كه

--> ( 1 ) - شرح شواهد المغني : 2 / 678 ، شرح أبيات مغنى اللبيب : 5 / 142 . ( 2 ) - شرح شواهد المغني : 2 / 679 ، شرح أبيات مغني اللبيب : 5 / 144 .